80 lat orkiestry Echo Podhala


Z historii zespołu

W 1923r. z inicjatywy Związku Zawodowego Metalowców powstała orkiestra dęta, której pierwotna nazwa brzmiała: Towarzystwo Muzyczne "Echo Podhala" Pracowników Rafinerii w Sowlinach -Limanowa. Jej założycielem i wieloletnim dyrygentem był Mieczysław Mordarski (senior). Próby odbywały się w Domu Robotniczym, który mieścił się w zakupionym od Franciszka Gaika budynku (obecnie ma tam siedzibę Przedszkole nr 2 w Sowlinach). Muzycy grali na wyremontowanych przez siebie starych instrumentach. Ich zapał i wytrwałość sprawiły, że Orkiestra Dęta stała się jednym z najlepszych zespołów na terenie Limanowej.
Dyrygent Mieczysław Mordarski zorganizował równocześnie zespół kameralny, z którym opracowywał tło muzyczne do filmów kina niemego. W 1934r. rafineria została zamknięta, orkiestra nie zaprzestała jednak swojej działalności.


W latach 1933 - 34, w związku z chorobą założyciela orkiestry, batutę przejął Józef Choleksa - z pochodzenia Czech, a rok później Jan Pikoń. W 1936r. dyrygentem został Gracjan Mordarski - brat Mieczysława. Lata wojny przerwały okres działalności zespołu, ale już w 1945r. orkiestra zorganizowała się na nowo. Wrócili dawni członkowie, a wśród nich m.in. Jan Strug, który walczył pod Monte Casino i Tobrukiem. Opiekunem i sponsorem orkiestry została wówczas Centrala Produktów Naftowych, która przejęła pomieszczenia rafinerii.


W 1953r. funkcję dyrygenta przejął nauczyciel muzyki i śpiewu w Liceum Pedagogicznym w Limanowej Mieczysław Mordarski (junior). Występy orkiestry często były łączone z działającym przy szkole chórem, a ich znakomity efekt był nawet nagrany przez Polskie Radio. W 1965r. w wieku 44 lat Mieczysław (junior) nagle zmarł. Funkcję dyrygenta przejął jego brat - Ludwik Mordarski, który opiekę nad zespołem sprawuje do dziś.


Z dziejów współczesnych

W 1992r. w związku z przekształceniami Centrali Produktów Naftowych, orkiestra Echo Podhala znalazła miejsce w Limanowskim Domu Kultury. Obecnie zdecydowana większość członków orkiestry (ponad 30 osób), to ucząca się młodzież, której pasją jest muzyka. Taki repertuar jest "odmładzany". W tym celu został utworzony zespół o charakterze Big - Bandowym, który wykonuje bardziej współczesne utwory o nowej, dynamicznej aranżacji.

Rodzinne granie


Jak wynika z kronikarskich zapisów, w ciągu 80-letniej działalności orkiestry, grało w niej wiele rodzin, tworząc kilkupokoleniową tradycję. Oprócz rodziny Mordarskich (Mieczysław, Gracjan, Eugeniusz, Bronisław, Józef, Mieczysław junior, Jan, Ludwik, Władysław, Mieczysław syn juniora, Leszek i Marek) w kronikach znajdujemy: rodzinę Bindów (Władysław i Józef), rodzinę Jasiców (Piotr, Stanisław, Jan, Władysław, Stanisław junior, Franciszek), rodzinę Kempnych (Franciszek i Janusz), rodzinę Królów (Edward, Tadeusz, Adam, Piotr), rodzinę Pyrców (Franciszek i Krzysztof), rodzinę Smagów (Czesław, Jacek, Aleksander), rodzinę Skrzekutów (Michał, Władysław, Józef, Ludwik, Mieczysław, Wojciech i Ryszard), rodzinę Staniszów (Jan, Andrzej, Wojciech i Wawrzyniec), rodzinę Śliwińskich (Jan, Józef i Franciszek), rodzinę Twarogów (Edward, Piotr, Maria, Anna, Edward junior, Janina i Stanisław), rodzinę Włodarczyków (Józef i Ignacy), rodzinę Wojciuchów (Jan i Marian), rodzinę Zająców (Jan i Władysław).

Odznaczenia i wyróżnienia

Za swą działalność orkiestra Echo Podhala była wielokrotnie nagradzana i wyróżniania, w tym m.in.: Złotą Odznaką nadaną przez Zarząd Główny Zjednoczenia Polskich Zespołów Śpiewaczych i Instrumentalnych w Warszawie, Złotą Odznaką nadaną przez Zarząd Główny Związków Zawodowych w Katowicach, Złotą Odznaką za Zasługi dla Miasta i Gminy Limanowa, Złotą Odznaką za Zasługi dla Województwa Nowosądeckiego, Pucharem Towarzystwa Miłośników Ziemi Limanowskiej za upowszechnianie kultury muzycznej, statuetką Lajkonik za udział w obchodach Dni Krakowa, dyplomem Ministerstwa Kultury i Sztuki za upowszechnianie kultury muzycznej.

Na stałe w pejzażu miasta

Orkiestra Echo Podhala wpisała się na stałe w pejzaż kulturalny Limanowszczyzny. Występuje na uroczystościach o charakterze państwowym, społecznym i kulturalnym. Według kalendarza dyrygenta Ludwika Mordarskiego, przykładowo w 1995 roku orkiestra dała 27 koncertów, w roku 2000 - 19, 2001 - 24 i w 2002 - 18. Orkiestra co roku bierze udział w Powiatowym Przeglądzie Orkiestr Dętych w Laskowej oraz Festiwalu Orkiestr Dętych "Echo Trąbity" w Nowym Sączu, przez dwa ostatnie lata zajmując tam pierwsze miejsce. W każde wakacje koncertuje także na rynku w ramach Limanowskiego Lata Artystycznego.

Występuje nie tylko w kraju, ale także za granicą m.in. w Holandii (Terheiden), Niemczech (Wathlingen, Nienhagen, Grossmor), Słowacji (Dolny Kubin) i we Włoszech (Camporgiano), zyskując tam szczery podziw i uznanie.

Obchody 80 - lecia

W tym roku przypada rocznica 80 - lecia działalności orkiestry. Specjalny koncert jubileuszowy będzie mieć miejsce 16 listopada w Limanowskim Domu Kultury.

Opracowane na podstawie rozmowy z dyrygentem Ludwikiem Mordarskim oraz publikacji: "70 - lecie Orkiestry Dętej Echo Podhala w Limanowej", "75 - lecie Orkiestry Dętej Echo Podhala w Limanowej", "Orkiestra Echo Podhala", "Tradycje muzyczne pięciu pokoleń rodu Mordarskich".

Jolanta Bugajska

Fotografie z archiwum
Ludwika Mordarskiego