Ład i harmonia w przyrodzie...


prof. dr hab. inż. Jan Jeż

Niewielki dom przy ulicy J. Marka w Limanowej zatrzymywał wielu ludzi widokiem przylegającego od strony południowej niewielkiego ogródka kwiatowego. Teren położony poniżej ulicy ułatwiał spojrzenie na rozmaitość roślin pojawiających się od wczesnej wiosny. W rogu tego ogrodu powstał pierwszy ogród roślin górskich Limanowej. Tam właśnie przed rodzinnym domem często można zauważyć wykonawcę i opiekuna tego niewielkiego alpinarium profesora J. Jeża. Urodzony w Limanowej, swój los od czasów studiów związał z Poznaniem. Utrzymuje ścisłe związki z Limanową i górami spędzając tu każdy urlop z całą swoją rodziną i przyjeżdżając w rodzinne strony nawet kilkanaście razy w ciągu roku. Jest człowiekiem otwartym i życzliwym. Często służącym bezinteresownie swoją wiedzą i czasem. Przykładem tego jest podjęcie różnorodnych działań dla szybkiego i skutecznego zabezpieczenia kościoła p. w. św. Mikołaja oraz stojącego obok domu sióstr zakonnych w Przyszowej, którym groziła katastrofa po lipcowej powodzi w 2001r.

Bezpośrednio po ukończeniu Politechniki Poznańskiej jest jej pracownikiem nieprzerwanie do chwili obecnej. Po uzyskaniu tytułu doktora nauk technicznych na podstawie rozprawy "O zmianie wytrzymałości iłów poznańskich w czasie i po naruszeniu struktury" podjął prace wymagające szerokiej wiedzy z zakresu budownictwa, geologii i przyrody. Na podstawie dorobku naukowego i rozprawy pt. "Ocena właściwości geotechnicznych podłoża gruntowego na podstawie szaty roślinnej" uzyskuje stopień doktora habilitowanego w 1991 roku. Od roku 1998 profesor nadzwyczajny w Politechnice Poznańskiej.

W działalności naukowej z pogranicza techniki i przyrody akcentuje dynamizm zjawisk przyrodniczych, a w tym: oddziaływanie elementów przyrodniczych na siebie i niezmienność praw przyrody sprzyjających człowiekowi na kierunkach przez nie uprzywilejowanych.

W szczególności zajmuje się w praktyce dydaktycznej i inżynierskiej awariami i katastrofami budowlanymi i przyrodniczymi, badaniami właściwości podłoża gruntowego dla celów posadowień obiektów budowlanych, fitoindykacją sytuacji geotechnicznej terenu, wrażliwości strukturalnej gruntów spoistych, diagnozowaniem awarii obiektów budowlanych, identyfikacją warunków geotechnicznych podłoża budowlanego, prognozowaniem zjawisk geodynamicznych i przyrodniczych w podłożu budowlanym, zjawiskami ekspansywnymi w podłożu budowlanym, wpływie drzew na stabilność posadowień obiektów, wpływie roślin na stateczność zboczy, zabudową biologiczną.



Kościół p. w. św. Mikołaja oraz dom sióstr zakonnych w Przyszowej zabezpieczone po katastrofalnej lipcowej powodzi 2001r.

W Politechnice Poznańskiej prowadzi wykłady i ćwiczenia z przedmiotów: "Mechanika gruntów i fundamentowania" i "Przyrodnicze aspekty bezpiecznego budownictwa". W zakresie tych zagadnień jest promotorem 50 prac magisterskich, 2 ukończonych przewodów doktorskich, kolejnych dwóch realizowanych. Napisał około 80 publikacji naukowych w tym dwie monografie i podręcznik pt. "Przyrodnicze aspekty bezpiecznego budownictwa".

Jest członkiem krajowych i zagranicznych organizacji naukowych. Dwukrotnie odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi i Medalem Komisji Edukacji Narodowej.

Wśród pasji naszego rodaka oprócz wspomnianych już ogrodów przydomowych i upraw roślin górskich (wielokrotnie nagradzanych na terenie Poznania) należy wymienić: turystykę górską i wysokogórską oraz osobiście uprawiane koronkarstwo tzw. Koronka artystyczna - frywolitka. W tej dziedzinie osiągnął mistrzostwo (wygrane konkursy krajowe) stosując niepowtarzalne wzory często precyzyjnie odzwierciedlające wygląd kwiatów górskich.

Praca zawodowa profesora Jeża, choć oparta o ład i harmonię w przyrodzie ma posmak sensacyjności. Szukanie przyczyn i sposobów przeciwdziałania tak dynamicznym i zaskakującym zjawiskom jak pękanie budynku czasem wiele lat użytkowanego, czy określanie rodzaju skał i występowania wód gruntowych na podstawie roślinności nie jest rzeczą codzienną. Człowiek zbyt często prawa przyrody lekceważy lub ich nie zauważa, dlatego jest zaskoczony tytułami z prasy: "Śliwka rozsadza mury szkoły", "Czy drzewa szkodzą domom - niebezpieczne cięcie", "Jeśli rosną kaczeńce to nie budujemy" itp.

W jednym z następnych numerów "Echa" ukaże się wywiad z profesorem Janem Jeżem o jego pasjach zawodowych i prywatnych.

Stefan Bugajski